MSP

Praca, dzieło, zlecenie

Dla prawnika pracownik to osoba związana stosunkiem pracy. W Polsce taki związek zawiera się za pomocą jednej z trzech rodzajów umów: o pracę, o dzieło lub umowy zlecenia. Choć w ostatnich latach coraz mniej pracowników zatrudnia się na etat, każda z tych umów ma swoje wady i zalety. Eksperci przypominają, że – mimo wysokich podatków – wciąż bardziej opłaca się pracować legalnie, niż w szarej strefie.

W czasach, gdy coraz częściej to pracodawca szuka pracownika, a nie odwrotnie, warto dowiedzieć się która z umów jest najbardziej opłacalna dla obu stron, która oferuje najkorzystniejsze możliwości rozliczania się z fiskusem, i która najlepiej odpowiada przedstawicielom różnych zawodów. Warto też zastanowić się która z nich jest zwyczajnie najwygodniejsza – i dla kogo?

O pracę, czyli o co?
Pierwszym i najprostszym często rozwiązaniem wydaje się umowa o pracę. Wystarczy ją podpisać i już możemy mówić o sobie: jestem pracownikiem. Jednak to tylko pozornie proste, bo umowa o pracę ma kilka wariantów. A zatem, możemy być najpierw zatrudnieni na okres próbny. Pamiętajmy, że okres taki to próba dla obu stron umowy, a także, że prawo wypróbowania pracy nie może przekraczać trzech miesięcy. Po tym terminie możemy albo podpisać jeden z pozostałych rodzajów umowy o pracę, albo przestać ją wykonywać – pamiętajmy, że praca jest dobrowolna i nie możemy być zmuszani do wykonywania takiej, której wykonywać nie chcemy.

Jeśli jednak pracodawca jest zadowolony z naszych wyników, a my nie decydujemy się rzucić wykonywanej pracy, mamy trzy wyjścia, które określamy mianem umowy o pracę: umowa na czas nieokreślony, na czas określony oraz umowa na czas wykonywania określonej pracy.
Ta pierwsza jest najpopularniejsza – to tak przeważnie zatrudnia się osoby do pracy w firmie. Dzięki temu mogą one spokojnie robić karierę i rozwijać się zawodowo. Spokojnie – bo ten rodzaj umowy gwarantuje im bezpieczeństwo. Wiąże się ono z długim okresem wypowiedzenia, koniecznością uzasadnienia go przez pracodawcę oraz tym, że przysługuje nam urlop, a pracodawca opłaca składki na ZUS.

Artysta i elektryk
Umowa zlecenia, podobnie jak umowa o pracę, zobowiązuje pracownika do staranności wykonywanej pracy. Nie jesteśmy w jej przypadku podporządkowani pracodawcy, a on nie musi nam dawać urlopu czy wypłacać zasiłku chorobowego. Przy umowie zlecenia pracodawca powinien płacić za nas ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz wypadkowe – to ostatnie, jeśli pracę wykonujemy w jego siedzibie lub miejscu prowadzenia działalności. Częstą sytuacją jest jednak, że ci związani umową tego typu są już wcześniej ubezpieczeni (np. studenci czy osoby zatrudnione gdzie indziej), wtedy pracodawca łatwo może oszczędzić na kosztach ubezpieczenia.

Podobną możliwość daje umowa o dzieło. Jest ona popularna nie tylko wśród artystów, bo dziełem, może być niemal wszystko, nie tylko dzieło sztuki. W ramach takiej umowy możemy wystąpić jako klaun na przyjęciu dla dzieci, zamontować komuś centralny zamek w samochodzie, napisać książkę albo zrobić portret czy stronę internetową. Umowa taka określana jest mianem umowy rezultatu – jeśli zamawiający nie otrzyma do ręki konkretnego wyniku naszej pracy, może nam za nią nie zapłacić, nawet jeśli wyników brak nie z naszej winy.

Na przykład jeśli ktoś zamówi u nas wykonanie fotografii międzynarodowej gwiazdy, która ma złożyć wizytę w Polsce, ale kapryśny idol odwoła swoje przybycie, możemy nie dostać pieniędzy nawet jeśli wiernie czekaliśmy z aparatem w terminalu przylotów na Okęciu. Gdybyśmy zobowiązali się do tego samego umową zleceniem, sama obecność na lotnisku (rzetelne działanie), choć bez rezultatu, byłaby podstawą do żądania zapłaty. Umowa o dzieło ma jeszcze dwie ważne cechy. Pierwsza to ta, że zamawiający nie musi płacić za nas żadnych ubezpieczeń. Druga zaś, że przy podpisywaniu dokumentu, jeśli wykonywanie dzieła ma charakter twórczy, czyli korzystamy z praw autorskich do niego, to przysługuje nam aż 50% (a nie 20%, jak zazwyczaj) ulgi z tytułu kosztów uzyskania przychodu. Musimy jednak – jak zawsze – zapłacić podatek dochodowy.
Przydatne adresy www
http://www.kodeks-pracy.com.pl/ – Pod tym adresem znajdziemy pełen tekst kodeksu pracy
http://www.pip.gov.pl/ – Państwowa Inspekcja Pracy. Tu szukamy pomocy, kiedy łamane są nasze prawa jako pracownika
http://www.signform.pl/zatrudnienie-K79.html – Strona z dużą ilością wzorów umów do pobrania
http://www.pracuj.pl/ – na tej stronie znajdziemy wiele informacji i narzędzi, przydatnych każdemu pracownikowi

© 2007 Puls Raszyna.